Değişen iklim sporun kurallarını yeniden yazdırıyor: COP31’e ortak çağrı

Antalya'da düzenlenen çalıştayın sonuçları COP31'de paylaşıldı. 14 maddelik eylem çerçevesi ve İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, sporcu sağlığını korumaya yönelik ortak bir çağrı niteliğinde. Pilot uygulama olarak Antalya'da bir spor organizasyonunda bilimsel verilere dayalı bir model test edilmesi öngörülüyor.

Değişen iklim sporun kurallarını yeniden yazdırıyor: COP31'e ortak çağrı
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kısaca

  • Antalya’da düzenlenen çalıştayın sonuçları COP31’de paylaşıldı.
  • 14 maddelik eylem çerçevesi ve İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, sporcu sağlığını korumaya yönelik ortak bir çağrı niteliğinde.
  • Pilot uygulama olarak Antalya’da bir spor organizasyonunda bilimsel verilere dayalı bir model test edilmesi öngörülüyor.

Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği’nin Antalya’da düzenlediği ‘Değişen İklimde Sporcu Dayanıklılığı: Bitiş Çizgisinin Ötesinde’ çalıştayının sonuçları COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşıldı. T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’nin destekledi çalıştayın ortaya koyduğu 14 maddelik eylem çerçevesi ve İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, spor dünyasını değişen iklim koşullarına hazırlamayı amaçlıyor.

Bir sporcunun sınırlarını artık yalnızca rakipleri ve fiziksel kapasitesi belirlemiyor. Pistin sıcaklığı, havanın kalitesi, yarışılan suyun koşulları ve öngörülemez hale gelen hava olayları da performansı ve sağlığı etkiliyor. Bu tablo, antrenman programlarının, müsabaka takvimlerinin ve yarışma kurallarının yeniden düşünülmesini gerektiriyor.

Spor dünyasının atabileceği adımlar COP31 kapsamında iki panelde ele alındı. 13 Kasım’da Green Zone Sağlık Bakanlığı Pavilyonu’nda ‘Değişen Dünyada Güçlü Kalmak: Bilim, Spor ve Gençliğin Dönüştürücü Gücü’ paneli, 14 Kasım’da Blue Zone Spor Bakanlığı Pavilyonu’nda ise milli sporcu Mete Gazoz’un katılımıyla ‘Bitiş Çizgisinin Ötesinde: Daha Sıcak Bir Dünyada İnsan Sağlığını Korumak İçin Spordan Öğrenebileceklerimiz’ paneli gerçekleşti.

Panellerdeki önerilerin temelini, 31 Ekim–1 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da yapılan çalıştay oluşturdu. Bilim insanları, sporcular, antrenörler ve kamu temsilcilerinin katıldığı iki günlük programda iklim risklerine karşı güvenli ve sürdürülebilir bir spor ekosistemi için gerekenler değerlendirildi.

Özaltın Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Gloria Sports Arena CEO’su Elif Özdemir Şankaya, COP31’e yaklaşımlarını şöyle özetledi: Turizmin ve sporun geleceğini, faaliyet gösterdikleri coğrafyanın doğal değerlerinden ve insan sağlığından ayrı düşünemeyeceklerini belirtti. Şankaya, Akdeniz’de uzun vadeli değerin doğal kaynakları koruyan ve değişen iklim koşullarını gözeten bir yatırım anlayışından geçtiğini söyledi. Spor alanında ise sporcuların güvenle antrenman yapıp yarışabileceği koşulların sürdürülebilirliğinin aynı derecede önemli olduğunu ifade etti. Gloria’nın turizm ve spor deneyimini bilimsel çalışmalarla buluşturmak istediğini, COP31’in Antalya’da yapılmasının iki sektörün geleceğini ortak bakışla değerlendirmek için fırsat sunduğunu aktardı. Ona göre asıl mesele, süreçte ortaya çıkan bilgi, öneri ve iş birliklerinin konferans sonrasında somut adımlara dönüşmesi.

Bugün rakip yalnızca diğer sporcular değil. 2019 Doha Dünya Atletizm Şampiyonası’nda gece yarısı başlayan kadınlar maratonunda 68 sporcudan 28’i bitiş çizgisine ulaşamadı. Dünyanın önde gelen tenis turnuvaları aşırı sıcaklara karşı mola ve erteleme kurallarını yeniden düzenlerken, kış sporları azalan kar örtüsüyle, açık su sporları ise yükselen su sıcaklıkları ve değişen su kalitesiyle karşı karşıya.

Çalıştayda sunulan bilimsel veriler, sıcaklığın yalnızca kas gücü ve dayanıklılığı değil; dikkat, karar verme, uyku kalitesi ve zihinsel performansı da etkileyebildiğini gösterdi. Aktarılan araştırmalara göre belirli deney koşullarında sıcak ortamda maksimum oksijen kullanma kapasitesi (VO₂max) ortalama yüzde 11 azalabiliyor. Bu da fiziksel hazırlığın yanında zihinsel dayanıklılığın ve toparlanma süreçlerinin de değişen koşullara göre ele alınmasını gerektiriyor.

Bilimsel oturumlarda Prof. Dr. Levent Kurnaz iklim değişikliğinin sporun kuralları ve coğrafyası üzerindeki etkilerini, Prof. Dr. Haydar A. Demirel sporcu bedeninin yükselen sıcaklıklara fizyolojik yanıtlarını, Dr. Burçin İkiz değişen iklim koşullarının elit sporcuların ruh sağlığı ve performansına etkilerini, Doç. Dr. Tuba Melekoğlu ise uluslararası organizasyonlardaki deneyimleri ve alınabilecek önlemleri değerlendirdi.

Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık, sporun iklim krizindeki yerine dikkat çekerek derneğin yıllardır İklim Dostu Spor Hareketi ile sporun dönüştürücü gücünü iklim kriziyle mücadeleye taşıdığını söyledi. Kocabıyık, bugün ise değişen iklimde sporcuların sağlığını ve sporun geleceğini korumak gibi yeni bir sorumluluk bulunduğunu belirtti. Hedeflerinin, çalıştayın yol haritasını Antalya’da bir spor organizasyonunda iklim risklerinin anlık izlendiği, önlemlerin önceden planlandığı ve müsabaka kararlarının bilimsel verilerle verildiği bir pilot modele dönüştürmek olduğunu, bunun farklı branş ve organizasyonlara yayılarak Türkiye’den dünyaya örnek bir dönüşüm sağlamayı amaçladığını aktardı.

Çalıştaya olimpik okçular Mete Gazoz ve Elif Berra Gökkır, olimpik atlet Meryem Bekmez, modern pentatlet İlke Özyüksel Mihreoğlu, yelkenciler Beste Kaynakçı ve Derin Atakan, açık su yüzücüsü Aysu Türkoğlu, tenisçi İlay Yörük, bisikletçi Kaan Soylu Özkalbim ve yürüyüş atleti Salih Korkmaz da katıldı. Sporcular uluslararası müsabakalardaki aşırı sıcakları, hava koşullarının performansa etkisini ve yarış güvenliğine ilişkin deneyimlerini paylaştı. Sporcu sağlığı, performans, spor organizasyonları, spor ve çevre ile politika, yönetişim ve gelecek başlıklarında oluşturulan beş çalışma masasında bu deneyimler bilimsel bulgularla birlikte çözüm önerilerine dönüştürüldü.

Tartışmaların merkezinde kritik bir soru vardı: Hava koşulları sporcu sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde bir müsabakayı durdurma kararını kim, hangi bilimsel veriye dayanarak verecek? Çalıştayın temel sonuçlarından biri, sporcuların güvenliğinde bireysel hazırlığın yanı sıra ölçüme dayalı koruma standartlarına ve sorumlulukların açıkça tanımlandığı karar mekanizmalarına duyulan ihtiyaçtı.

Çalıştay sonuçlarından hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ve ‘Sağlıklı Sporcular, Güvenli Spor, Sürdürülebilir Gelecek’ başlıklı İklim ve Spor Bildirgesi taslağı COP31’de paylaşıldı. Bildirge; sporcu sağlığı ve güvenliğinin önceliklendirilmesini, iklim risklerinin karar süreçlerine dahil edilmesini, spor organizasyonlarının değişen koşullara hazırlanmasını ve sporun karbon ayak izini azaltacak ortak adımları hedefliyor.

Çalıştayda öne çıkan önerilerden biri, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın koordinasyonunda federasyonlar, ilgili kamu kurumları, Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve bilim insanlarının katılımıyla bir İklim ve Spor Çalışma Grubu kurulması. Bu grup kapsamında Antalya’da seçilecek bir spor organizasyonunun pilot uygulama olarak değerlendirilmesi hedefleniyor. Sporcuların çevresel riskler hakkında önceden bilgilendirilmesi, meteorolojik koşulların anlık izlenmesi, sağlık önlemlerinin planlanması ve müsabaka kararlarının bilimsel verilere dayandırılması öngörülüyor.

Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği, modelin hazırlanmasına ve bilimsel değerlendirme sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını bildirdi. Pilot uygulamanın kapsamı ve takvimi ilgili kurumlarla yapılacak görüşmelerle belirlenecek.

Antalya’da sporcuların deneyimleriyle başlayan ve COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşılan çalışma, şimdi önerileri sahada uygulanabilir adımlara dönüştürmeyi hedefliyor. Spor dünyasında başarının yeni rekorlarla birlikte, o rekorların güvenle kırılabileceği koşulların da korunmasından geçtiği vurgulanıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Değişen iklim sporun kurallarını yeniden yazdırıyor: COP31’e ortak çağrı

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter