Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
Kısaca
- Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği’nin Antalya’da düzenlediği çalıştayın sonuçları COP31’de paylaşıldı.
- Çalıştaydan çıkan 14 maddelik eylem çerçevesi ve İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, sporcu sağlığını korumak için ortak bir çağrı niteliği taşıyor.
- Önerilerin sahada denenmesi için Antalya’da bir spor organizasyonunda pilot uygulama hedefleniyor.
Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği’nin, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin destekleriyle Antalya’da düzenlediği "Değişen İklimde Sporcu Dayanıklılığı: Bitiş Çizgisinin Ötesinde" çalıştayının sonuçları COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşıldı. Milli sporcuların saha deneyimleri ve bilimsel bulgular doğrultusunda hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ile İklim ve Spor Bildirgesi taslağı, sporcu sağlığını korumak için ortak bir çağrı ortaya koydu.
Sporcuların performansını ve sağlığını artık yalnızca rakipleri ve fiziksel kapasiteleri belirlemiyor. Pistin sıcaklığı, havanın kalitesi, yarışılan suyun koşulları ve öngörülemez hale gelen hava olayları da bu tabloyu etkiliyor. İklim değişikliği, antrenman programlarından müsabaka takvimlerine ve yarışma kurallarına kadar birçok alanı yeniden düşünmeyi zorunlu kılıyor.
COP31 kapsamında iki panelde, spor dünyasının bu dönüşümde atabileceği adımlar ele alındı. 13 Kasım’da Green Zone Sağlık Bakanlığı Pavilyonu’nda "Değişen Dünyada Güçlü Kalmak: Bilim, Spor ve Gençliğin Dönüştürücü Gücü" paneli, 14 Kasım’da Blue Zone Spor Bakanlığı Pavilyonu’nda ise milli sporcu Mete Gazoz’un katılımıyla "Bitiş Çizgisinin Ötesinde: Daha Sıcak Bir Dünyada İnsan Sağlığını Korumak İçin Spordan Öğrenebileceklerimiz" paneli gerçekleşti.
Panellerdeki önerilerin temelini, 31 Ekim–1 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da yapılan çalıştay oluşturdu. Bilim insanları, sporcular, antrenörler ve kamu temsilcilerinin katıldığı iki günlük programda, iklim risklerine karşı güvenli ve sürdürülebilir bir spor ekosisteminin nasıl kurulabileceği değerlendirildi.
Özaltın Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Gloria Sports Arena CEO’su Elif Özdemir Şankaya, "Turizmin ve sporun geleceğini, faaliyet gösterdiğimiz coğrafyanın doğal değerlerinden ve insan sağlığından ayrı düşünemeyiz." dedi. Şankaya, sporcuların güvenle antrenman yapıp yarışabilmesinin de aynı ölçüde önemli olduğunu belirtti. COP31’in Antalya’da yapılmasını ortak bir bakış açısı geliştirmek için önemli bir fırsat olarak değerlendirdi ve asıl beklentinin konferans sonrasında bilgi, öneri ve iş birliklerinin somut adımlara dönüşmesi olduğunu söyledi.
Rakip artık yalnızca diğer sporcular değil
2019 Doha Dünya Atletizm Şampiyonası’nda gece yarısı başlayan kadınlar maratonunda 68 sporcudan 28’i bitiş çizgisine ulaşamadı. Dünyanın önde gelen tenis turnuvaları aşırı sıcaklara karşı mola ve erteleme kurallarını yeniden düzenlerken, kış sporları azalan kar örtüsüyle, açık su sporları ise yükselen su sıcaklıkları ve değişen su kalitesiyle mücadele ediyor.
Çalıştayda sunulan bilimsel veriler, sıcaklığın kas gücü ve dayanıklılığın yanı sıra dikkat, karar verme, uyku kalitesi ve zihinsel performansı da etkileyebildiğini gösterdi. Aktarılan araştırmalara göre belirli deney koşullarında sıcak ortamda maksimum oksijen kullanma kapasitesi (VO₂max) ortalama yüzde 11 azalabiliyor. Bu nedenle sporcuların fiziksel hazırlığı kadar zihinsel dayanıklılığı ve toparlanma süreçleri de değişen koşullara göre ele alınmalı.
Bilimsel oturumlarda Prof. Dr. Levent Kurnaz iklim değişikliğinin sporun kuralları ve coğrafyası üzerindeki etkilerini, Prof. Dr. Haydar A. Demirel sporcu bedeninin yükselen sıcaklıklara verdiği fizyolojik yanıtları, Dr. Burçin İkiz değişen iklim koşullarının elit sporcuların ruh sağlığı ve performansına etkilerini, Doç. Dr. Tuba Melekoğlu ise uluslararası organizasyonlardaki deneyimleri ve alınabilecek önlemleri anlattı.
Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık, "Yuvam Dünya olarak İklim Dostu Spor Hareketi ile yıllardır sporun dönüştürücü gücünü iklim kriziyle mücadeleye taşıyoruz." dedi. Kocabıyık, yeni sorumluluğun değişen iklimde sporcuların sağlığını ve sporun geleceğini korumak olduğunu ifade etti. Hedeflerinin, çalıştaydaki yol haritasını Antalya’da bir organizasyonda pilot olarak uygulamak olduğunu söyledi. Bu modelde iklim riskleri anlık izlenecek, sağlık önlemleri önceden planlanacak ve müsabakaların hangi koşullarda yapılacağına bilimsel verilerle karar verilecek. Kocabıyık, modelin farklı branşlara yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini belirtti.
Milli sporcuların deneyimleri bilimle buluştu
Çalıştaya olimpik okçular Mete Gazoz ve Elif Berra Gökkır, olimpik atlet Meryem Bekmez, modern pentatlet İlke Özyüksel Mihreoğlu, yelkenciler Beste Kaynakçı ve Derin Atakan, açık su yüzücüsü Aysu Türkoğlu, tenisçi İlay Yörük, bisikletçi Kaan Soylu Özkalbim ve yürüyüş atleti Salih Korkmaz katıldı. Sporcular uluslararası müsabakalarda karşılaştıkları aşırı sıcakları, hava koşullarının performanslarına etkisini ve yarış güvenliğiyle ilgili deneyimlerini paylaştı.
Sporcu Sağlığı, Performans, Spor Organizasyonları, Spor ve Çevre ile Politika, Yönetişim ve Gelecek başlıklarında oluşturulan beş çalışma masasında bu deneyimler bilimsel bulgularla birlikte ele alındı ve çözüm önerilerine dönüştürüldü. Tartışmaların merkezinde ise şu soru yer aldı: Hava koşulları sporcu sağlığı için tehlikeli hale geldiğinde, bir müsabakanın durdurulmasına kim, hangi bilimsel veriye dayanarak karar verecek? Çalıştayın temel sonuçlarından biri, sporcuların güvenliği için bireysel hazırlığın yanında ölçüme dayalı koruma standartları ile sorumlulukların açıkça tanımlandığı karar mekanizmalarının gerektiği oldu.
İklim ve Spor Bildirgesi COP31’de paylaşıldı
Çalıştay sonuçlarına dayanılarak hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ve "Sağlıklı Sporcular, Güvenli Spor, Sürdürülebilir Gelecek" başlıklı İklim ve Spor Bildirgesi taslağı COP31’de spor ve iklim gündemini bir araya getirdi. Bildirge; sporcu sağlığı ve güvenliğinin önceliklendirilmesini, iklim risklerinin karar süreçlerine katılmasını, spor organizasyonlarının değişen koşullara hazırlanmasını ve sporun karbon ayak izini azaltacak ortak adımları amaçlıyor. Sporcuların sahada yaşadığı sorunlar böylece uluslararası iklim gündemine taşındı.
Çalıştayda öne çıkan önerilerden biri, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın koordinasyonunda federasyonlar, ilgili kamu kurumları, Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve bilim insanlarının katılımıyla bir İklim ve Spor Çalışma Grubu kurulması. Bu grubun gözetiminde Antalya’da seçilecek bir spor organizasyonunun pilot uygulama olarak değerlendirilmesi hedefleniyor. Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği, modelin hazırlanması ve bilimsel değerlendirme sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını bildirdi. Pilot uygulamanın kapsamı ve takvimi ilgili kurumlarla yapılacak görüşmelerin ardından belirlenecek.
Antalya’da sporcuların deneyimleriyle başlayan ve COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşılan çalışma, şimdi önerileri sahada uygulanabilir adımlara dönüştürmeyi hedefliyor. Sporun geleceğinde başarı, yeni rekorların yanında o rekorların güvenle kırılabileceği koşulların korunmasına da bağlı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
