İzmir’de iklim direnci mahallelerden yükselecek

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim krizine karşı yürüttüğü çalışmaları uluslararası katılımcılarla paylaştı. Rusya Pavyonu’nda gerçekleşen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" oturumunda konuşan Okyay, mahalle ölçeğinde dayanışmanın önemine dikkat çekti.

Yerel yönetimlerin insanların gündelik yaşamına doğrudan dokunduğunu belirten Okyay, iklim krizinin etkilerini anlatmak için İzmir’den bir mahalle örneği verdi. Tek başına yaşayan, sağlık sorunları olan ve aşırı sıcaklarda evini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir kadını düşünmelerini isteyen Okyay, en yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamayan bu kişinin sıcak uyarısını okusa bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilemeyebileceğini söyledi. "Peki, onun kapısını kim çalacak?" diye sordu.

İklim krizinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini kaydeden Okyay, düşük gelir, dil engelleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın hizmetlere erişimi zorlaştırabildiğini belirtti. Okyay, bu nedenle dirençli bir İzmir’in ancak dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inandıklarını ifade etti.

Tek Sağlık yaklaşımı

İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinden baktıklarını anlatan Okyay, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Su kıtlığı, toprak bozulması ve aşırı sıcakların aynı çevreyi paylaşan tüm canlıları etkilediğini söyleyen Okyay, bu ilişkilerin belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtılması gerektiğini belirtti.

İzmir’de yürütülen çalışmalara değinen Okyay, koruyucu sağlık hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını söyledi. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal destek ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin ihtiyaçlarına göre şekillendirildiğini belirten Okyay, hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulmasının daha önce belediyeye başvurmayan kişilere de ulaşmayı sağladığını ifade etti. Mahalle bostanlarının bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu dile getiren Okyay, birlikte gıda üretmenin insanlar arasındaki bağı güçlendirdiğini, ancak bu bostanların yaygınlaşırken suyun kullanımı ve toprağın korunmasının dikkatle ele alınması gerektiğini kaydetti.

Mahalle dayanışması ve afetlere hazırlık

Mahallelerdeki Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu belirten Okyay, bu noktaların insanların yardım isteyebildiği ve güven ilişkileri geliştirebildiği alanlar olduğunu söyledi. Afetlere hazırlıkta mahalle ölçeğindeki dayanışmanın rolünü de anlatan Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin önemine dikkat çekti.

Komşularını tanıyan, yerel riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış kişilerin afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir parçası olduğunu belirten Okyay, belediyenin görevinin bu kişileri güçlü kamu hizmetleri, eğitim ve koordinasyonla desteklemek olduğunu ifade etti.

Katılım ve uluslararası ortaklıklar

İklim politikalarının oluşturulmasında vatandaş katılımının belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları çevreye ilişkin bilgi ve deneyimlerini karar alma süreçlerine taşımasına olanak sağladığını söyledi.

Kentler arasındaki uluslararası ortaklıklara değinen Okyay, deneyim paylaşımının yalnızca başarılı projelerin anlatılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu. Bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulamasının paylaşılırken bakım gereksinimleri, maliyetler, karşılaşılan güçlükler ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini belirten Okyay, hangi çözümün hangi koşullarda işe yaradığını bilmenin başka kentlerin kendi koşullarına uygun adımlar atmasını kolaylaştırdığını söyledi.

Teknik ekipler arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projelerle bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, yerel yönetimlere öngörülebilir finansman ve teknik desteğin önemine de dikkat çekti. Okyay, "İzmir, deneyimlerini paylaşmaya, karşılaştığı güçlükleri açıkça konuşmaya ve diğer kentlerden öğrenmeye hazırdır" dedi.

Daha güvenli mahalleler hedefi

Konuşmasının sonunda sıcak bir yaz gününde evinde tek başına yaşayan yaşlı kadın örneğine dönen Okyay, iklim dirençliliğinin yalnızca kriz anında yardım ulaştırmakla sınırlı olmadığını söyledi. Asıl hedefin tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için güvenli ve sağlıklı yaşam alanları oluşturmak olduğunu vurgulayan Okyay, gölgelikli sokakları, daha serin evleri, yürüme mesafesinde yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu besleyecek su kaynaklarına sahip bir mahalle hedeflediklerini ifade etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı