Son güncelleme: 8 Kasım 2026 · Hazırlayan: ZFC Akademi Haber Merkezi
Olasılık hesaplama aracı dört hesabı bir arada yapar: bir olayın olasılığı (kesir, ondalık ve yüzde), kombinasyon C(n, r), permütasyon P(n, r) ve bağımsız denemelerde tam k kez, en az k kez ve en az bir kez olma olasılığı (binom dağılımı). Büyük kombinasyon ve permütasyonlar tam sayı olarak hesaplanır; işlem tamamen tarayıcıda yapılır.
Zar atışında 6 gelme olasılığı: 1 istenen sonuç, 6 olası sonuç.
Sıra önemsiz: 10 kişiden 3 kişilik bir grup kaç farklı biçimde seçilir?
Sıra önemli: 10 kişiden birinci, ikinci ve üçüncü kaç farklı biçimde belirlenir?
Bağımsız denemeler: hilesiz parayı 10 kez atınca tam 5 kez tura gelme olasılığı.
Olasılık
–
- Yüzde
- –
- Olmama olasılığı
- –
- Tam k kez
- –
- En az k kez
- –
- En az bir kez
- –
- Hiç
- –
Hesaplama tarayıcıda JavaScript ile çalışır; JavaScript kapalıyken sonuç görünmez.
Olasılık nasıl hesaplanır?
Bütün sonuçların eşit olasılıklı olduğu bir deneyde bir olayın olasılığı, istenen sonuçların sayısının bütün sonuçların sayısına oranıdır: P(A) = s(A) ÷ s(E). Olasılık 0 (imkânsız olay) ile 1 (kesin olay) arasında bir sayıdır; bir olayın olmama olasılığı 1 − P(A)’dır.
Örnek: bir zar atıldığında asal sayı (2, 3, 5) gelme olasılığı 3 ÷ 6 = 1/2’dir. 52’lik bir desteden çekilen kartın kupa olma olasılığı 13 ÷ 52 = 1/4, yani %25’tir. Olasılık kuramının temel kavramları matematik olasılık teorisi yazısında anlatılıyor.
Kombinasyon ve permütasyon
| Kombinasyon | Permütasyon | |
|---|---|---|
| Sıra | Önemsiz (seçim) | Önemli (dizilim) |
| Formül | C(n, r) = n! ÷ (r! · (n − r)!) | P(n, r) = n! ÷ (n − r)! |
| Örnek | 10 kişiden 3 kişilik kurul: 120 | 10 kişiden başkan, yardımcı, sekreter: 720 |
| 49 sayıdan 6 sayı | C(49, 6) = 13.983.816 | P(49, 6) = 10.068.347.520 |
Her kombinasyon r! farklı sırayla dizilebildiği için P(n, r) = C(n, r) · r!’dir. 49 sayıdan 6’sının çekildiği bir oyunda altı sayının hepsini bilme olasılığı tek kolonla 1/13.983.816’dır.
Tekrarlı denemeler: binom olasılığı
Tek denemede başarı olasılığı p olan bir olay, birbirinden bağımsız n denemede tekrarlanıyorsa tam k kez başarı olasılığı P(X = k) = C(n, k) · pᵏ · (1 − p)ⁿ⁻ᵏ’dir. Hilesiz bir parayı 10 kez atınca tam 5 tura gelme olasılığı C(10, 5) ÷ 2¹⁰ = 252 ÷ 1.024 ≈ %24,61’dir; en az bir tura gelme olasılığı ise 1 − (1/2)¹⁰ ≈ %99,90.
“En az bir kez” sorularında hiç olmama olasılığını 1’den çıkarmak en kısa yoldur: bir zarı 4 kez atınca en az bir 6 gelme olasılığı 1 − (5/6)⁴ ≈ %51,77’dir.
Sık sorulan sorular
Olasılık nasıl hesaplanır?
Eşit olasılıklı sonuçlarda istenen sonuçların sayısı bütün sonuçların sayısına bölünür. Bir zarda çift sayı gelme olasılığı 3 ÷ 6 = 1/2, yani %50’dir. Olasılık her zaman 0 ile 1 arasındadır.
Kombinasyon ile permütasyon arasındaki fark nedir?
Kombinasyonda seçilen öğelerin sırası önemsizdir, permütasyonda önemlidir. 10 kişiden 3 kişilik bir kurul C(10, 3) = 120 biçimde seçilir; aynı 10 kişiden başkan, yardımcı ve sekreter P(10, 3) = 720 biçimde belirlenir. Her kombinasyon r! = 6 farklı sırayla dizilebildiği için 720 = 120 × 6’dır.
Faktöriyel nedir?
n! = n · (n − 1) · … · 2 · 1’dir; 0! = 1 kabul edilir. 5! = 120, 10! = 3.628.800. Faktöriyel çok hızlı büyüdüğü için araç büyük sonuçları tam sayı olarak hesaplar, 15 basamaktan uzun olanları bilimsel gösterimle de yazar.
“En az bir kez” olasılığı nasıl bulunur?
Hiç olmama olasılığı 1’den çıkarılır: 1 − (1 − p)ⁿ. Bir zarı 4 kez atınca en az bir kez 6 gelme olasılığı 1 − (5/6)⁴ ≈ %51,77’dir.
Binom dağılımı ne zaman kullanılır?
Deneme sayısı belli, denemeler birbirinden bağımsız, her denemede yalnız iki sonuç (başarı ya da başarısızlık) olan ve başarı olasılığı her denemede aynı kalan durumlarda. Hilesiz parayla yapılan atışlar bunun tipik örneğidir.
Girdiğim değerler kaydediliyor mu?
Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır; değerler sunucuya gönderilmez ve saklanmaz.